Category Archives: begrippen

Parkinson

Parkinson, ook wel ‘de ziekte van Parkinson’ is een hersenziekte die veel mensen kennen, maar niet als vorm van dementie identificeren. Paus Johannes Paulus, prins Claus en acteur Michael J. Fox zijn of waren parkinson patiënt.

In dit artikel gaan we nader in op deze specifieke vorm van dementie. Continue reading Parkinson

Het vaststellen van de soort dementie

Wanneer een arts na onderzoek dementie vermoedt, is het van groot belang dat de arts de ziekte verder diagnostiseert. De arts kan hiervoor de oorzaak of oorzaken van de dementie vast proberen de stellen en hieruit de ‘soort’ dementie proberen vast te stellen. De oorzaak van de dementie speelt namelijk een grote rol in de verdere behandeling van de dementie. Afhankelijk van de oorzaken van dementie zullen namelijk andere behandelmethoden en medicijnen worden voorgeschreven. Iemand met Alzheimer krijgt natuurlijk niet hetzelfde behandelplan als iemand met vasculaire dementie.

Continue reading Het vaststellen van de soort dementie

De ziekte van Creutzfeldt Jacob

De ziekte van Creutzfeldt Jacob is een zeldzame dodelijke ziekte. Deze ziekte openbaart zich vaak tussen de 45 en 75 jaar. Het is een ziekte waarbij de hersenen in een hoog tempo afsterven.

Iemand met de ziekte van Creutzfeldt Jacob heeft meestal al snel problemen met zien en het bewegen. Hij/zij kan doorgaans al binnen een paar weken niet meer verwerken wat hij zij/ziet.

Creutzfeldt en Jacob
Creutzfeldt en Jacob

Eerste symptomen ziekte van Creutzfeldt Jacob

De eerste symptomen zijn vaak gewichtverlies, lichte geheugenstoornis en stemmingsklachten. Men lijkt wat neerslachtig of zelfs overspannen. Af en toe zijn er ook psychotische stoornissen of gedragsstoornissen.

De ziekteduur is kort, maximaal 6 maanden, maar kan ook slechts een paar weken duren. De ziekte van Creutzfeldt Jacob is het gevolg van een afwijking in de prion-eiwitten. Dit zijn eiwitten die vooral in onze hersenen voorkomen.

De ziekte van Creutzfeld Jacob komt in Nederland niet vaak voor. Er zijn in Nederland een tien- tot twintigtal mensen die de ziekte van Creutzfeld Jacob hebben.

Dementie bij de ziekte van Huntington

Dementie bij de ziekte van Huntington is een zeer zeldzame variant. Vaak begint deze ziekte rond de middelbare leeftijd kenmerken,  zijn de persoonlijkheidsveranderingen en gedragstoornissen,  ook komen psychoses voor.

Hierna treden in toenemende mate schokkerige spiertrekkingen op. Deze variant lijkt veel op de dementievormen bij Parkinson en de frontaaldementieën.
De ziekte verloopt vaak sneller en ernstiger naarmate de eerste symptomen zich op jongere leeftijd aandienen.

Het Korsakov- syndroom

Vaak is de directe oorzaak van Korsakov een ernstig gebrek aan vitamine B. Korsakow komt alleen voor bij alcoholisten, en als gevolg van ernstige zelfverwaarlozing, slecht of zelfs helemaal niet meer eten.

Meest kenmerkend is een slecht functionerend kortetermijngeheugen.

Dingen die langer geleden zijn gebeurd, weten patiënten vaak nog wel, maar de chronologische volgorde is verloren gegaan.

De gaten in hun geheugen worden opgevuld met fantasieverhalen (confabuleren).

Frontotemporale dementie

Frontotemporale dementie oftewel de ziekte van Pick is een degeneratieve aandoening waarbij de voorste delen van de hersenen geleidelijk aan afsterven.

 

Gedragsveranderingen en cognitieve functiestoornissen kenmerken het ziektebeeld, waarbij geheugenstoornissen zeker in het begin minder op de voorgrond staan.

Het beeld van de frontotemporale dementie onderscheidt zich hiermee in een aantal opzichten van andere vormen van dementie, zoals de ziekte van Alzheimer.

De cognitieve functiestoornissen, de gedragsproblemen en persoonlijkheidsveranderingen zijn een direct gevolg van een beschadiging in de frontaalkwab. In de frontaalkwab komt alle informatie binnen, worden keuzes gemaakt en worden activiteiten die men verricht gepland en bijgestuurd.
De frontaalkwab fungeert als het ware als het centraal planbureau.

 

Gaat hierin iets mis door beschadiging, dan heeft dat direct verregaande gevolgen voor het gedrag.

De oorzaak van de frontotemporale dementie is nog niet bekend. Een afdoende behandeling bestaat niet voor deze vorm van dementie.

De overige vormen van dementie

Tenslotte is het mogelijk dat de verschillende verschijnselen van dementie veroorzaakt worden door andere lichamelijke oorzaken.

Deze oorzaak hoeft niet in de hersenen te liggen.
Er zijn verschillende oorzaken te noemen waardoor het lijkt dat men aan dementie lijdt.

 

Dit kan onder andere komen door medicijnvergiftiging, vitaminegebrek, alcohol of drugmisbruik, maar ook verwaarloosde suikerziekte kan ernstige gevolgen hebben.

In meer dan de helft van dit soort gevallen is genezing heel goed mogelijk, maar men moet zich wel op tijd onder behandeling laten stellen.

 

Parkinson dementie

Voor een patiënt met de ziekte van Parkinson is het risico dat ze dementie ontwikkelen ruim twee maal zo groot als bij de gemiddelde mens die geen Parkinson heeft.

Mensen die Parkinson dementie aan het ontwikkelen zijn valt op dat ze opvallend traag handelen en denken. Deze mensen hebben vaak moeite met het ophalen van opgeslagen informatie, ook hebben ze vaak motorische problemen en ook komen stemmingsstoornissen vaak voor.

Maar het verloop van deze vorm van dementie kan heel wisselen zijn en kan per patiënt verschillen.

Lewy Body dementie

Lewy Body dementie is na Alzheimer en Vasculaire dementie een van de meest voorkomende vormen van dementie. Het is niet duidelijk wat de oorzaak is van deze vorm van dementie. Deze vorm van dementie begint  meestal tussen de 50 en 80 levensjaar. 

Lewy Body dementie heeft evenals Vasculaire dementie een wisselend beloop. Naast de bekende symptomen zoals geheugenstoornissen en spraakstoornissen bestaan er bij Lewy Body dementie ook vertraging in denken en handelen en aandachtstoornissen ook bestaat de kans op mindere mentale flexibiliteit.

Vaak begint deze vorm van dementie met verwardheid al dan niet met visuele hallicunaties en gedragsveranderingen.

Fluctuaties in zogenaamde cognitieve functies (zoals geheugen) en aandachtstoornis staan op de voorgrond.

De vastgestelde stoornissen veroorzaken al in een vroeg stadium een beperking van het sociaal en beroepsmatig functioneren.

Vasculaire dementie

Vasculaire dementie is na de ziekte van Alzheimer de meest voorkomende vorm van dementie.  Van alle mensen die aan dementie lijden heeft ongeveer 15% vasculaire dementie.

Het is  mogelijk dat iemand een of meerdere infarcten, ofwel beroertes, heeft doorgemaakt voor de dementie begon. Vasculaire dementie ontstaat bijna altijd in samenhang met (slag)aderverkalking. Wanneer mensen verouderen worden de bloedvaten nauwer door beschadigingen van de vaatwanden. Hierdoor kunnen stoffen als cholesterol zich aan de ruwer geworden wand van de ader vasthechten, waarna de ader langzaam dicht zal slibben. Hierdoor kunnen uiteindelijk bloedvaatjes volledig afgesloten worden, waardoor een deel van het lichaam geen zuurstof meer krijgt.

Bloedpropjes bij vasculaire dementie

Bij vasculaire dementie zijn er bijna altijd bloedpropjes ontstaat in de kleine bloedvaatjes in de hersenen, waardoor kleine delen van de hersenen geen zuurstof meer krijgen en hierdoor stoppen met werken. Tijdens het verloop van de ziekte zullen steeds meer bloedpropjes ontstaan, waardoor steeds meer hersenfuncties uiteindelijk uit zullen vallen. In tegenstelling tot Alzheimer zal vasculaire dementie niet geleidelijk erger worden. De achteruitgang gaat eerder trapsgewijs. Wanneer weer een nieuw bloedpropje is ontstaan en hierdoor een nieuw deel van de hersenen onwerkzaam is geworden, zullen nieuwe klachten ontstaan. Hierna treedt meestal gedeeltelijk herstel op, maar dit herstel kan nooit compenseren voor het nieuw ontstane verlies. Vervolgens zal de dementie niet meer verergeren tot er weer nieuwe bloedpropjes ontstaan, vervolgens weer een deel van de hersenen onwerkzaam wordt en dus een nieuwe ‘trede’  van de trap is aangebroken.

Vasculaire dementie komt niet plotseling

Het komt vaak voor dat mensen die lijden aan vasculaire dementie al last hadden van hart en vaatlijden voordat ze de diagnose vasculaire dementie kregen. Ook hebben ze vaak last van  chronische hoge bloeddruk, diabetes en hartritmestoornissen. Ook hebben ze al vaker een TIA gehad.

Vasculaire dementie is moeilijk te herkennen

Net als bij Alzheimer zal het aan het begin van de ziekte moeilijk zijn de symptomen te herkennen. Bij de aanvang van vasculaire dementie wordt allereerst vaak het denken trager en minder flexibel. De persoon zal gesprekken niet meer zo goed kunnen volgen en eraan deelnemen, zeker bij gesprekken met meerdere personen. Het geheugen zal na verloop van tijd ook langzaam achteruitgaan. Het is echter vaak niet zo dat het gehele geheugen achteruitgaat, bij vasculaire dementie lijkt het eerder zo alsof delen van het geheugen wegvallen, er ontstaan ‘gaten’ in het geheugen. Bovendien kunnen patiënten na verloop van tijd een stuk emotioneler op verschillende situaties reageren dan zij voorheen ooit gedaan hebben. Ze zijn bijvoorbeeld snel geïrriteerd, boos of barsten bij het minste of het geringste in huilen uit.

Mensen met vasculaire dementie zijn zich nog veel langer bewust van hun dementie dan mensen met Alzheimer. Personen met vasculaire dementie worden dus des te meer geconfronteerd met hun achteruitgang, waardoor ook zij vaak depressief worden door de confrontatie met hun ziekte. 